|
geri
Oruçla ilgili sorular Müştehidimiz
Şeyh
Muhammed Musa al-Yaqoobi hazretleri tarafından
cevaplandırılmıştır

Giriş:
Yüce Peygamberimiz insanları mübarek ramazan ayında oruç tutmaya
davet ederken şunu söylerdi :
"Ey insanlar, gerçekten de Allah'ın ayı
bereket, bağışlanma ve merhamet dolu yaklaşıyor. Allah katında
en mukaddes ayın her gecesi ve günü, senenin gecelerinden ve
gündüzlerinden daha hayırlıdır. Ve saatleri diğer ayların
saatlerinden daha değerlidir."
Oruçlu olmak sadece yemekten uzak durmak anlamına gelmez, dili,
elleri, kulakları ve bütün vücudu günahtan sakınma anlamına da
gelir (bu sadece ramazan ayına mahsus olmamalı)."
Imam Sadık (a.s.): "Oruçluyken dilinizi yalanlardan koruyun,
Allah'ın yasakladığı şeylerden gözlerinizi çevirin, birbirinize
savaşmayın, birbirinizi kıskanmayın ve haksızlık etmeyin.
Iftiralardan, yalandan, savaştan, şüpheden ve dedikodudan uzak
durun. Birbirinize karşı, ahireti göz önünde bulunduran ve
ileriye bakanlardan olun. Gününüzü bekleyin, Allah'ın herkese
verdiği sözünü bekleyin ve Allah'ın karşısına geçmeye hazırlanın.
Huzurlu, kanaatkar, sakin, itaatkar, alçak gönüllü, ciddi ve
Allah'a karşı, Yaradanından korkan kul olun. bağış ve
merhametinden medet umduğunuz kadar, Allah'ın gazabından da
korkun."( Kaynak:The rites of Rajab, Shaban and Ramadan)
Mubarek Ramazan ayının orucu hakkında Kur'an-ı Kerimden
alıntılar
Oruç zamanı Ramazan ayının ilk gününden itibaren başlar ve
mübarek ayın son gününe kadar sürer. Gün doğuşundan (fecr) gün
batımına (mağrib) kadar oruç tutulur.
Allah (s.v.t.) bunun hakkında Kur'an'da şöyle buyurmuştur:
"Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakınmanız için oruç,
sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı."
[2:183]
"Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim hasta, ya da
yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde
tutar. Oruca gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu fidye verir.
Bununla birlikte, gönülden kim bir iyilik yaparsa (mesela
fidyeyi fazla verirse) o kendisi için daha hayırlıdır. Eğer
bilirseniz oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır."
[2:184]
"(O sayılı günler), insanlar için bir hidayet rehberi,
doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık
delilleri olarak Kur'an'ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır.
Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin. Kim
de hasta veya yolcu olursa tutamadığı günler sayısınca başka
günlerde tutsun. Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez. Bu
da sayıyı tamamlamanız ve hidayete ulaştırmasına karşılık
Allah'ı yüceltmeniz ve şükretmeniz içindir."
[2:185]
"Kullarım, beni senden sorarlarsa, (bilsinler ki),
gerçekten ben (onlara çok) yakınım. Bana dua edince, dua edenin
duasına cevap veririm. O halde, doğru yolu bulmaları için benim
davetime uysunlar, bana iman etsinler."
[2:186]
"Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı.
Onlar, size örtüdürler, siz de onlara örtüsünüz. Allah (Ramazan
gecelerinde hanımlarınıza yaklaşarak) kendinize zulmetmekte
olduğunuzu bildi de tövbenizi kabul edip sizi affetti. Artık
eşlerinize yaklaşın ve Allah'ın sizin için yazıp takdir etmiş
olduğu şeyi arayın. Şafağın aydınlığı gecenin karanlığından
ayırt edilinceye (tan yeri ağarıncaya) kadar yiyin, için. Sonra
da akşama kadar orucu tam tutun. Bununla birlikte siz
mescitlerde itikafta iken eşlerinize yaklaşmayın. Bunlar,
Allah'ın koyduğu sınırlardır. Bu sınırlara yaklaşmayın. Allah,
kendine karşı gelmekten sakınsınlar diye, âyetlerini insanlara
böylece açıklar."
[2:187]
Orucu batıl eden genel haller
- Bilinçli olarak yemek ve içmek
- Bilinçli olarak boy abdestini almamak (Cinsi
münasebetten dolayı veya hayızın bitmesiyle gün doğuşuna kadar
gusül abdestinin alınmaması).
(Eğer hasta ise (sağlık bakımından) ve banyo
yapamıyorsa, gün doğuşundan önce teyemmüm etmesi gerekir.)
- Diş fırçalarken suyun yutulması.
Oruçlu iken hal ve hareketlerle ilgili
genel sorular
SORU: Bilmeyerek veya yanlışlıkla orucu bir
kaç dakika erken bozmak, o gün için tekrar tutmayı gerektirir mi?
CEVAP: Hayır.
SORU: Oruçluyken buharın içine çekilmesiyle
ilgili hükmünüz nedir?
CEVAP: Buahr çok şiddetliyse, caiz değildir.
SORU: Oruçluyken sigara içmek caiz mi?
CEVAP: Hayır, caiz değildir.
SORU: Yalnlışlıkla birşey yemek veya içmek
orucu batıl eder mi?
CEVAP: Hayır, orucu batıl etmez.
SORU: Oruç tutan ama namaz kılmayanlar
hakkında ki hüküm nedir? Oruçları kabul oluyor mu?
CEVAP: Orucu sahihtir, ama Allah sadece
O'ndan korkanların orucunu kabul eder.
Oruçlu iken ilaçlarla ve hijyenle ilgili
genel sorular:
SORU: Oruçluyken besin maddeleri içermeyen
iğneleri kullanmak caiz mi?
CEVAP: Evet, caiz.
SORU: Aniden meydana gelen burun kanaması
orucu batıl eder mi?
CEVAP: Hayır.
SORU: Diş doktoruna gitmek ve orada ağıza kan
akmasını gerektiren tedaviyi yaptırmak, Ama kanı yutmadan ağzını çalkalayıp ağzını
temizlemek caiz mi?
CEVAP: Caizdir, fakat gerekli değilse bunu
ertelemeli.
SORU: Şeker hastası olan ve düzenli olarak
yemek yemeleri gereken hasta insanlar ne yapmalı? Onlar hiç bir zaman oruç tutamazlar. Bunun
yerine para mı ödemeliler?
CEVAP: Evet para vermeye mecburdurlar.
Ramazan ayında da sadece gerektiği/ihtiyaçları kadar yemek
yemeliler. Ilerde oruç tutma imkanları olursa, geçmiş
oruç borçlarını ödememiler.
SORU: Kendisini iyi hissetmeyen bir kadın
orucunu bozabilir mi?
CEVAP: HAmile bir kadın kendisini iyi
hissetmiyorsa ve veya orucun çocuğa zarar vereceğini
düşünüyorsa, oruç tutmayabilir.
SORU: Niyetli biri dişlerini fırçalayabilir
mi? Nelere dikkat etmeli?
CEVAP: Oruçlu biri dişlerini fırçalayabilir,
fakat dikkat etmesi gereken şey, yemek borusuna suyun kaçmaması.
Iş yerinde ve okulda oruç hakkında genel
sorular:
SORU: Oruçlu bir aşcının yemekleri diliyle
denemesi caiz mi (yemekleri ne çiğniyor ne de yutuyor)?
CEVAP: Evet, caizdir.
SORU: Çok yorucu işten dolayı oruçlu kalmayı
başaramayacağını düşünerek oruç tutmamak olur mu? Iş çok ağır ve yorucu, üstüne üstlük iş veren
oruç konusunda çok anlayışsız.
CEVAP: "Allah'a karşı gelmeye yol açıyorsa,
kulun dediklerine kulak asma."
Eğer gerçekten de çekilmeyecek kadar
şiddetliyse, o zaman sadece gerektiği (işini
başarabileceği) kadar yemeli ve içmeli. Yeterince yiyip içtikten sonra oruç tutmaya
devam etmeli ve eksik günleri tutmalı.
SORU: Avrupa da bir çok öğretmen, oruç tutan
çocukların başarısının etkilendiğini (konsantre
bozukluğu)söylüyor ve hatta bazı çocukları yeme içmeye
zorluyorlar. bu konuda velilere ne yapmalarını tavsiye edersiniz?
CEVAP: Çocuklarınızı önceden ramazana
hazırlamanızı tavsiye ederim. Arada bir bir gün oruç tutunuz. Ayrıca okul müdürleriyle bu konuyu konuşup,
orucu bıraktırtmayacak bir çözüm bulmanızı tavsiye ediyorum.
Borç oruçların telafisi hakkında genel
sorular:
SORU: Gün doğuşundan kısa bir süre sonrasına
kadar gusledemeyenler hakkında hüküm nedir?
CEVAP: Bu durumda günün orucunu telafi etmeli
ve kefaret ödemeli.
SORU: Kefaret nasıl hesaplanıyor? Kime ve
nasıl verilmeli?
CEVAP: Tedbiri halden dolayı 60 muhtacı (bir
porsion) doyurmalı, bunu kendisi yapmalı veya bir vekil tutmalı.
SORU: Kadınların borçlarını bir sene içinde (gelecek
ramazana kadar) ödemeleri farz mı?
CEVAP: Evet.
SORU: Borç oruçların bir kerede peş peşe
tutulması gerekli mi?
CEVAP: Hayır.
SORU: Eğer borç oruçların günlerinin
sayısından (yıllarından) emin değilsem, bunlara karşılık kefaret
ödeyebilirmiyim? Yoksa yaşadığım müddetce borç oruçlarımı tutmak
zorundamıyım (takriben hesaplanan sayı)?
CEVAP: Eğer orucu bilerek yani kasten
tutmamışsa, o zaman o günlerin borcunu tutmalı ve kefaretini (60
muhtacı doyurmalı) ödemeli. Dış etkenlerden dolayı (hastalık,
yolculuk) tutulmamışsa, o zaman sadece günlerin orucu tutulmalı.
Borç olan günlerin sayısı tam olarak bilinmiyorsa, o zaman
zannedilen gün sayısı tutulmalı.
SORU: Ölülerin borç oruçları varsa, bunları
tutabilirmiyiz?
CEVAP: Evet.
|