Marjaa Ayatollah Sheikh Mohammad Musa Al-Yaqoobinin Resmi Websitesi
geri

Oruçla ilgili sorular Müştehidimiz
Şeyh Muhammed Musa al-Yaqoobi hazretleri tarafından cevaplandırılmıştır

Giriş:

Yüce Peygamberimiz insanları mübarek ramazan ayında oruç tutmaya davet ederken şunu söylerdi:

"Ey insanlar, gerçekten de Allah'ın ayı bereket, bağışlanma ve merhamet dolu yaklaşıyor. Allah katında en mukaddes ayın her gecesi ve günü, senenin gecelerinden ve gündüzlerinden daha hayırlıdır. Ve saatleri diğer ayların saatlerinden daha değerlidir."

Oruçlu olmak sadece yemekten uzak durmak anlamına gelmez, dili, elleri, kulakları ve bütün vücudu günahtan sakınma anlamına da gelir (bu sadece ramazan ayına mahsus olmamalı)."

Imam Sadık (a.s.): "Oruçluyken dilinizi yalanlardan koruyun, Allah'ın yasakladığı şeylerden gözlerinizi çevirin, birbirinize savaşmayın, birbirinizi kıskanmayın ve haksızlık etmeyin. Iftiralardan, yalandan, savaştan, şüpheden ve dedikodudan uzak durun. Birbirinize karşı, ahireti göz önünde bulunduran ve ileriye bakanlardan olun. Gününüzü bekleyin, Allah'ın herkese verdiği sözünü bekleyin ve Allah'ın karşısına geçmeye hazırlanın. Huzurlu, kanaatkar, sakin, itaatkar, alçak gönüllü, ciddi ve Allah'a karşı, Yaradanından korkan kul olun. bağış ve merhametinden medet umduğunuz kadar, Allah'ın gazabından da korkun."( Kaynak:The rites of Rajab, Shaban and Ramadan)

Mubarek Ramazan ayının orucu hakkında Kur'an-ı Kerimden alıntılar

Oruç zamanı Ramazan ayının ilk gününden itibaren başlar ve mübarek ayın son gününe kadar sürer. Gün doğuşundan (fecr) gün batımına (mağrib) kadar oruç tutulur.

Allah (s.v.t.) bunun hakkında Kur'an'da şöyle buyurmuştur:

"Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakınmanız için oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı." [2:183]

"Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim hasta, ya da yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutar. Oruca gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu fidye verir. Bununla birlikte, gönülden kim bir iyilik yaparsa (mesela fidyeyi fazla verirse) o kendisi için daha hayırlıdır. Eğer bilirseniz oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır." [2:184]

"(O sayılı günler), insanlar için bir hidayet rehberi, doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık delilleri olarak Kur'an'ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır. Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin. Kim de hasta veya yolcu olursa tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutsun. Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez. Bu da sayıyı tamamlamanız ve hidayete ulaştırmasına karşılık Allah'ı yüceltmeniz ve şükretmeniz içindir." [2:185]

"Kullarım, beni senden sorarlarsa, (bilsinler ki), gerçekten ben (onlara çok) yakınım. Bana dua edince, dua edenin duasına cevap veririm. O halde, doğru yolu bulmaları için benim davetime uysunlar, bana iman etsinler." [2:186]

"Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı. Onlar, size örtüdürler, siz de onlara örtüsünüz. Allah (Ramazan gecelerinde hanımlarınıza yaklaşarak) kendinize zulmetmekte olduğunuzu bildi de tövbenizi kabul edip sizi affetti. Artık eşlerinize yaklaşın ve Allah'ın sizin için yazıp takdir etmiş olduğu şeyi arayın. Şafağın aydınlığı gecenin karanlığından ayırt edilinceye (tan yeri ağarıncaya) kadar yiyin, için. Sonra da akşama kadar orucu tam tutun. Bununla birlikte siz mescitlerde itikafta iken eşlerinize yaklaşmayın. Bunlar, Allah'ın koyduğu sınırlardır. Bu sınırlara yaklaşmayın. Allah, kendine karşı gelmekten sakınsınlar diye, âyetlerini insanlara böylece açıklar." [2:187]


Orucu batıl eden genel haller

  • Bilinçli olarak yemek ve içmek

  • Bilinçli olarak boy abdestini almamak (Cinsi münasebetten dolayı veya hayızın bitmesiyle gün doğuşuna kadar gusül abdestinin alınmaması). (Eğer hasta ise (sağlık bakımından) ve banyo yapamıyorsa, gün doğuşundan önce teyemmüm etmesi gerekir.)

  • Diş fırçalarken suyun yutulması.

Oruçlu iken hal ve hareketlerle ilgili genel sorular


SORU: Bilmeyerek veya yanlışlıkla orucu bir kaç dakika erken bozmak, o gün için tekrar tutmayı gerektirir mi?
CEVAP: Hayır.


SORU: Oruçluyken buharın içine çekilmesiyle ilgili hükmünüz nedir?
CEVAP: Buahr çok şiddetliyse, caiz değildir.


SORU: Oruçluyken sigara içmek caiz mi?
CEVAP: Hayır, caiz değildir.


SORU: Yalnlışlıkla birşey yemek veya içmek orucu batıl eder mi?
CEVAP: Hayır, orucu batıl etmez.


SORU: Oruç tutan ama namaz kılmayanlar hakkında ki hüküm nedir? Oruçları kabul oluyor mu?
CEVAP: Orucu sahihtir, ama Allah sadece O'ndan korkanların orucunu kabul eder.
 

Oruçlu iken ilaçlarla ve hijyenle ilgili genel sorular:

SORU: Oruçluyken besin maddeleri içermeyen iğneleri kullanmak caiz mi?
CEVAP: Evet, caiz.


SORU: Aniden meydana gelen burun kanaması orucu batıl eder mi?
CEVAP: Hayır.


SORU: Diş doktoruna gitmek ve orada ağıza kan akmasını gerektiren tedaviyi yaptırmak, Ama kanı yutmadan ağzını çalkalayıp ağzını temizlemek caiz mi?
CEVAP: Caizdir, fakat gerekli değilse bunu ertelemeli.


SORU: Şeker hastası olan ve düzenli olarak yemek yemeleri gereken hasta insanlar ne yapmalı? Onlar hiç bir zaman oruç tutamazlar. Bunun yerine para mı ödemeliler?
CEVAP: Evet para vermeye mecburdurlar. Ramazan ayında da sadece gerektiği/ihtiyaçları kadar yemek yemeliler. Ilerde oruç tutma imkanları olursa, geçmiş oruç borçlarını ödememiler.


SORU: Kendisini iyi hissetmeyen bir kadın orucunu bozabilir mi?
CEVAP: HAmile bir kadın kendisini iyi hissetmiyorsa ve veya orucun çocuğa zarar vereceğini düşünüyorsa, oruç tutmayabilir.


SORU: Niyetli biri dişlerini fırçalayabilir mi? Nelere dikkat etmeli?
CEVAP: Oruçlu biri dişlerini fırçalayabilir, fakat dikkat etmesi gereken şey, yemek borusuna suyun kaçmaması.
 

Iş yerinde ve okulda oruç hakkında genel sorular:

SORU: Oruçlu bir aşcının yemekleri diliyle denemesi caiz mi (yemekleri ne çiğniyor ne de yutuyor)?
CEVAP: Evet, caizdir.


SORU: Çok yorucu işten dolayı oruçlu kalmayı başaramayacağını düşünerek oruç tutmamak olur mu? Iş çok ağır ve yorucu, üstüne üstlük iş veren oruç konusunda çok anlayışsız.
CEVAP: "Allah'a karşı gelmeye yol açıyorsa, kulun dediklerine kulak asma."
Eğer gerçekten de çekilmeyecek kadar şiddetliyse, o zaman sadece gerektiği (işini başarabileceği) kadar yemeli ve içmeli. Yeterince yiyip içtikten sonra oruç tutmaya devam etmeli ve eksik günleri tutmalı.


SORU: Avrupa da bir çok öğretmen, oruç tutan çocukların başarısının etkilendiğini (konsantre bozukluğu)söylüyor ve hatta bazı çocukları yeme içmeye zorluyorlar. bu konuda velilere ne yapmalarını tavsiye edersiniz?
CEVAP: Çocuklarınızı önceden ramazana hazırlamanızı tavsiye ederim. Arada bir bir gün oruç tutunuz. Ayrıca okul müdürleriyle bu konuyu konuşup, orucu bıraktırtmayacak bir çözüm bulmanızı tavsiye ediyorum.
 

Borç oruçların telafisi hakkında genel sorular:

SORU: Gün doğuşundan kısa bir süre sonrasına kadar gusledemeyenler hakkında hüküm nedir?
CEVAP: Bu durumda günün orucunu telafi etmeli ve kefaret ödemeli.


SORU: Kefaret nasıl hesaplanıyor? Kime ve nasıl verilmeli?
CEVAP: Tedbiri halden dolayı 60 muhtacı (bir porsion) doyurmalı, bunu kendisi yapmalı veya bir vekil tutmalı.


SORU: Kadınların borçlarını bir sene içinde (gelecek ramazana kadar) ödemeleri farz mı?
CEVAP: Evet.


SORU: Borç oruçların bir kerede peş peşe tutulması gerekli mi?
CEVAP: Hayır.


SORU: Eğer borç oruçların günlerinin sayısından (yıllarından) emin değilsem, bunlara karşılık kefaret ödeyebilirmiyim? Yoksa yaşadığım müddetce borç oruçlarımı tutmak zorundamıyım (takriben hesaplanan sayı)?  
CEVAP: Eğer orucu bilerek yani kasten tutmamışsa, o zaman o günlerin borcunu tutmalı ve kefaretini (60 muhtacı doyurmalı) ödemeli. Dış etkenlerden dolayı (hastalık, yolculuk) tutulmamışsa, o zaman sadece günlerin orucu tutulmalı. Borç olan günlerin sayısı tam olarak bilinmiyorsa, o zaman zannedilen gün sayısı tutulmalı.


SORU: Ölülerin borç oruçları varsa, bunları tutabilirmiyiz?
CEVAP: Evet.